Tôi không có quyền từ chối. Bạn cũng vậy, tôi cũng vậy, cả ông Einstein [10], cả Toà án tối cao của Huê Kỳ nữa, không ai có đủ thông minh để tìm một quyết định sáng suốt về bất kỳ một vấn đề nào, nếu trước hết không chịu thu thập đủ những sự kiện đã. Bác sĩ Alexis Carrel, người được gii thưởng Nobel về y học, đã nói: "Những nhà kinh doanh không biết thắng ưu sầu sẽ chết sớm".
Rockefeller, con người kỳ khôi này đã nêu ra hai kỷ lục bất thường: ông đã gây được một gia tài khổng lồ, vô tiền khoáng hậu trong lịch sử Hoa kỳ và điều đáng chú ý là ông sống 98 tuổi. Chỉ có nâng cao tư tưởng mới có thể thành công và tiến được thôi". Không có thì giờ để phí.
Nửa thế kỷ sau, trong bản in năm 2001của NXb Văn hóa (tạm gọi là bản 2001), và đoạn trích ở trên được in ở bìa sau. Toi quen ông tại Atlanta (tiểu bang Georgie) nơi khách sạn tôi ở. Bà kể: "Năm năm trước, một hôm vào tháng chạp, tôi thấy tâm hồn chìm đắm trong biển ưu tư.
Lẽ cố nhiên, bạn có thể đối đáp lại, nếu bạn chỉ yên lặng và tỏ vẻ khinh bỉ, kẻ chỉ trích còn biết nói gì nữa? Có hồi ông bán xe cam nhông, thất bại thê thảm vì tính ghét máy móc lắm, ông bèn xin dạy khoa "nói trước công chúng" trong hội "Thanh niên Thiên Chúa giáo". Hãy kiếm những nhược điểm mà sửa chữa, đừng cho kẻ thù trách ta được.
Vậy mà ngay trong năm đầu, ông đã thâu được 5. Con đường đời chỉ qua một lần thôi. Hadfield, viết câu này trong cuốn Tâm lý của uy quyền: "Cảm tưởng mệt nhọc của ta phần lớn do tinh thần mà có.
Từ đó ông muốn cử động phải ngồi trên chiếc ghế có bánh xe. Hồi 21 tuổi, ông đã kiếm được 75. Ưu tư lại có thể sinh ra chứng sâu rằng nữa.
Charles Darwin làm như vậy. Nhưng ông ta đã lầm. Nhà kinh tế trứ danh John Stuart Mill nói: "Không có gì thiệt hại cho xã hội bằng trong kỹ nghệ, có nhiều người không hợp với nghề của họ" Đúng.
Khi bắt đầu viết cuốn sách này, tôi đặt một giải thưởng 200 Mỹ kim cho tác giả nào viết được một truyện ích lợi và hứng thú nhất với nhan đề: Tôi đã thắng được ưu phiền cách nào?. Hai năng lực vô giá đó là: thứ nhất, biết suy nghĩ; thứ nhì, biết thấy việc nào quan trọng thì làm trước. Rồi hoạ vô đơn chí: nhà ngân hàng ông gởi tiền cũng vỡ nợ.
Trớ trêu hơn nữa là bản thông kê này lại rất dài. Canby Robinson thì trong năm người bệnh nằm ở nhà thương John Hopkins, có bốn người đau vì lao tâm, ưu tư quá. Ba tôi gần thành người lý tưởng mà Aristote đã tả một người đáng được sung sướng nhất.
Viết cuốn này tôi cũng điên như lần trước: tôi cũng vay ý tứ của hàng lố tác giả khác rồi thu thập vào trong một cuốn - một cuốn chứa đủ những cuốn khác. Cho nên người thiệt có đạo tâm, không bao giờ tuyệt vọng hẳn, tâm hồn lâng lâng, bình tĩnh sẳn sàng đối phó với bổn phận thường nhật". Chân lành rồi, bà đi vòng khắp thế giới, làm cho công chúng say mê thêm bảy năm nữa.