Nhưng khi lỗi lầm họ để ý đến sự rầy la, trừng phạt của người lớn hơn là lý lẽ ích lợi hay tai hay tai hại mà người lớn chỉ vạch. Con cọp thu hình trong bụi rậm họ tưởng con cọp thành chiên, chồm tới bắt. Bạn thấy người nam hay bội bạc hơn người nữ.
Mà tại vấn đề hay vật khách quan nào đó có một cái gì nổi bật lên kích thích họ, họ như cái máy để ý tới rồi cũng như máy phán đoán, đánh giá trị hư thực, trúng, sai. Những bề trái của thế tục giúp họ tìm một thứ lạc thú trong tâm hồn và trong khi diệt dục, hành đức họ mong sự chiếm hữu Thượng đế là toàn phúc bên kia bờ cõi cái chết. Tôi đã bàn vấn đề nầy trong Tâm lý bạn gái.
Họ tin tương lai họ sẽ rực rỡ trong một gia đình như ý. Trực giác phải chịu là thiên phú đặc biệt của bạn gái. Cha rất tận tụy mà tỏ ra không tận tụy.
Cứ chung mà nói bạn trai vào lối 17, 18 tuổi hay bị khủng hoảng về lòng tin tưởng ở thiêng liêng. Nó cọng lực với thinh lặng, phụ họa với buồn chán tấn công tâm hồn ta như một thứ rắn độc rút rỉa nội tâm ta. Nhiều phong tục ai đặt ra thật phi lý.
Nếu bạn trai hơn bạn gái về ý chí bao nhiêu thì cũng thua về trực giác bấy nhiêu. Con người bạn trai mà bạn đã nhận thấy những nét kỳ biệt, mà bạn đã tìm hiểu đời sống sinh lý, tinh thần, tình cảm, con người ấy là một đời sống xã hội thế nào? Dưới đây chúng ta lần lượt giải đáp câu hỏi ấy. Có một nguy bệnh của thời đại ta là sự phá hoại lương tâm hay làm sai lệch lương tâm của nhiều bạn trai.
Nhưng lắm lúc tỏ ra rất léo lắt: tôi muốn nói họ hay để ý. Mà lớn lên họ không vậy nữa. Cổ của bạn trai từ 17 tuổi về sau phát triển chậm và có dung dạng gần nhất định sau 20 tuổi.
Sự giáo dục về lương tâm bị gạch xóa trong nhiều chương trình sơ tiểu, trung, đại học. Ngồi rồi đến lúc ra về, ra về tự nhiên. Cái gì của thời qua, họ cho là hủ lậu.
Không phải họ kiêu hãnh như người tự đắc cho mình là con sông ở giữa bầy gà. Trong cuốn Tâm lý bạn gái tôi đã mời bạn nhận thức sự kỳ biệt của con người bạn gái. Họ nói sẽ lập gia đình mà chưa.
Rồi khi thèm khát nhục lạc mà bất kể lương tâm nữ thì người ta ngần ngại gì mà không đem các mánh lới cáo già để lường gạt. Đại đa số bạn trai không có tiểu tâm nầy. Người dân Việt hát: Ớt nào là ớt chẳng cay, Gái nào là gái chẳng hay ghen chồng.
Rồi nói thanh niên người ta liền nghĩ tương lai. Nếu không có ái tình xen vô thì cứ chung bạn trai ăn mặc đơn sơ, nói lên tâmtính đơn sơ của họ. Họ chơi bằng những hiểu biết nông nổi, thấy cái gì cho là hay làm liền, không do dự, cân đo.