Nếu một hành động chẳng còn hy vọng gì nữa (những hy vọng kiểu như trông chờ vào việc trúng giải xổ số lớn hoặc xảy ra những phép màu để cứu vớt công việc kinh doanh đang đổ bể), thì sự quá lạc quan của bạn vào sự việc đã được đặt không đúng chỗ. Do đó, chúng ta cần sử dụng chiếc mũ đen lúc này. Nhưng cũng có nhiều khi chúng ta không biết phải làm như thế nào.
Lối tư duy chiếc mũ xanh là một lối tư duy của những nỗ lực trọng tâm và cẩn trọng hướng đến sự thay đổi. Điều này tưởng chừng khó tin nhưng những minh chứng đưa ra lại đầy sức thuyết phục. Chiếc mũ xanh lá cây là chiếc mũ của năng lượng.
Nhưng từ "xu hướng" thường được dùng để chỉ những sự việc đang và sẽ tiếp diễn. Chúng ta hoàn toàn có thể lựa chọn để nhìn mọi việc theo chiều hướng tích cực. … Chúng ta dường như đang sa lầy trong tranh luận này.
Tôi có cảm giác mãnh liệt rằng chiếc vé xe buýt này và chiếc xe đạp kia chính là những đầu mối quan trọng để chúng ta tìm ra kẻ giết người. Tuy nhiên, chính những tình cảm đó vẫn luôn được thể hiện dưới vỏ bọc là những lập luận lôgíc. Rõ ràng sự xét đoán (lối tư duy mũ vàng và mũ đen) là cần thiết đối với quá trình tư duy.
Mũ đỏ: Màu đỏ biểu lộ giận giữ, thịnh nộ và cảm xúc. Người phương Tây lấy làm khó hiểu khi người Nhật tham gia cuộc họp mà không phô diễn những ý tưởng cá nhân. Nhưng nếu bạn ăn quá nhiều thì rất có thể bạn sẽ mắc bệnh béo phì và gặp rất nhiều vấn đề về sức khoẻ.
Một người sử dụng chiếc mũ xanh tư duy có thể đưa ra những ý tưởng “điên rồ” vì chiếc mũ xanh cho phép họ làm điều đó. Khả năng nhận biết rằng có các sự thay thế và tìm kiếm những sự thay thế này đóng vai trò vô cùng quan trọng trong lối tư duy sáng tạo. Chúng ta có thể gọi đây là “hiệu quả thụt lùi” của một ý tưởng.
Trong cuốn sách này, tôi quan tâm tới cách thiết lập bản đồ tư duy, trong đó trước hết chúng ta phải thám hiểm địa hình và đánh dấu chúng. Và cách tiếp cận thực tế nhất là áp dụng chiếc mũ xanh tư duy. Lối tư duy chiếc mũ đỏ mang đến cho chúng ta mọi cơ hội bày tỏ ngay lập tức những cảm nghĩ tại thời điểm sự việc xảy đến với chúng ta.
Chiếc mũ đỏ trực giác cửa tôi mách bảo rằng giá nhà cửa sẽ sớm tăng nhanh. Khía cạnh nguyên tắc này có thể được duy trì bởi vai trò của người chủ toạ hoặc người được chỉ định mang chiếc mũ xanh, nhưng ai cũng có thể tham gia đóng góp nhận xét này Sau đó mọi người sẽ cùng nhau tranh luận theo những cách tư duy khác nhau xem quan điểm nào đúng, sai, quan điểm nào được mọi người tán thành nhất.
Chúng ta vừa xem xét tất cả những mặt lợi của nó. Những nguyên tắc mới có thể được thiết lập ngay cả khi thực tế chưa đủ sức bao bọc chúng. Chúng ta chia thời gian để lần lượt xem xét những hiểm hoạ (Mũ đen), tìm kiếm những ý tưởng mới (Mũ xanh lá cây), tập trung vào xử lý thông tin (Mũ trắng).
Trong cách sử dụng hàng ngày, người Anh và người châu u không có sự đa dạng trong cách biểu đạt tình cảm. Khởi đầu khi tự bạn cảm thấy rằng một người nào đó có cách cư xử khiến bạn bị xúc phạm, thì sau đó toàn bộ những suy nghĩ của bạn về người đó đều bị luồng suy nghĩ này thống trị. Cách lý tưởng nhất là cả người tư duy lẫn người nghe đều áp dụng cùng lúc chiếc mũ xanh.