Nếu kết quả chứng tỏ việc tôi làm phải thì mọi lời chỉ trích đối với tôi sẽ lố bịch. Người bèn dắt tôi theo. Thỉnh thoảng ngừng lại để suy nghĩ.
Hết thảy chúng ta vốn ghét những lời chỉ trích và khoái những lời tán tụng, không xét xem sự khen chê có đúng không. Còn câu văn mà chàng đọc được mùa xuân năm 1871, câu văn đã giúp chàng quẳng được gánh lo trong đời chàng là: "Những công việc ở ngày trước mặt ta phải coi là quan trọng nhất, và đừng bận tâm tới những công việc còn mờ mờ từ xa". Như vậy con cái chúng ta sẽ tập nhiễm lần lần, mà không hay, cái tánh tốt biết khen và tỏ lòng mang ơn.
Tại sao tôi biết vậy? Chính Thánh viết: "Không nhờ tụng kinh thì tôi điên đã từ lâu rồi". Tiết trời lạnh tới nỗi ông nghe thấy hơi thở của ông đóng băng lại thành những tinh thể nhỏ xíu mỗi khi gió đánh bạt hơi thở qua tai. Nhưng may có hai điều làm cho tôi không tự tử là nếu tôi chết thì các em tôi sẽ khổ lắm và tôi không có đủ tiền để lại cho họ làm ma tôi.
Mà có lẽ họ cũng sợ quá thiệt. Cảm xúc này xô đẩy cảm xúc kia đi và sự phát giác gỉan dị ấy đã giúp các y sĩ chuyên trị bệnh thần kinh trong quân đội làm được việc phi thường, hồi chiến tranh vừa rồi. Đúng như lời Tennyson đã nói khi bạn thân nhất của ông là Arthur Hallam qua đời: "Tôi phải cắm đầu làm việc, không thì thất vọng cũng giết tôi thôi".
Mấy ngày qua, ông George Rona bỗng nhận bức thư của ông chủ hãng buôn này mời đến hội kiến. Một người bạn thân đánh dây thép gọi ba tôi về ngay; và trong khi vội vàng, ba tôi chẳng may bị xe hơi cán ở Salines. Anh ta vẫn không sao ngủ được, không sao thấy buồn ngủ như xưa.
Ta tự chỉ trích và nghiêm khắc với ta đi. Tôi còn giữ một bản của chữ kí đó của ông ta". Khổng Tử nói: "Một người giận luôn luôn đầy những chất độc" [23].
Nhưng tôi cũng lại biết rằng theo luật thì hãng tôi phải chiụ trách nhiệm về hành động của người làm công. Nằm trên giường và tin rằng sẽ chết trên đó, bà mở Thánh kinh ra, rồi như Chúa dun ruổi gặp đoạn Thánh Mathieu kể: "Họ chỉ cho người một bệnh nhân đau chứng tê liệt nằm trên chiếc chõng; và Giê Su nói với bệnh nhân" "Con, con can đảm lên con. Bác sĩ Nathaniel Kleitmar, giáo sư ở Đại học đường Chicago, đã nghiên cứu nhiều hơn ai hết về sự ngủ, và nhờ vậy đã nổi danh khắp thế giới.
Vậy có thể lời chỉ trích của "người ấy" không quá đáng đâu. Họ vừa "ca những điệu vui" vừa chết. Một năm nay không lụt, trùng mùa, chúng tôi mua bò về nuôi mập ú.
Tôi đã dùng phưng pháp đó tám năm. Ông tuyên bố rằng nếu ta biết được có làm cách nào để biến đổi ánh sáng mặt trời, nước và than thành chất đường thì ta thay đổi được văn minh của nhân loại. Lại có nhiều người nói: "Tôi làm vui lòng họ làm chi? Họ có nghĩ cách làm vui lòng tôi đâu?" Tôi đáp: "Vì như vậy lợi cho sức khỏe của ông.
Cả tá "Nam tử" đương tìm chân lý đó. Mà dầu bạn không thể khuyên hay vạch rõ những uẩn khúc của vấn đề đó, bạn cũng giúp tôi rất nhiều khi chăm chú nghe những điều mà tôi thấy cần được giãi bày cùng bạn". Tôi có tỏ ý nghĩ đó với ông Levis E.